Excuses aanbieden in je relatie: waarom 'het spijt me' niet altijd landt

Je zegt sorry, en toch hangt de spanning nog in de kamer. Excuses aanbieden in je relatie klinkt als een simpele reparatie: je erkent dat je iets deed, je partner knikt, en jullie leven weer verder. Maar aan onze keukentafel zien we bijna wekelijks stellen bij wie het sorry allang gezegd is, terwijl de scheur in de muur toch blijft zitten. Niet omdat niemand verder wil bouwen, maar omdat een excuus soms meer een likje verf is dan een echte reparatie. Tijd om te kijken wat een excuus pas écht laat landen.

Een excuus is geen knop die je indrukt

Veel mensen behandelen sorry zeggen als een knop: indrukken, en het conflict stopt vanzelf. Maar een relatie bouw je niet met knoppen, je bouwt hem met aandacht voor de fundering eronder. Een haastig "sorry, zo bedoelde ik het niet" dicht het gat in de muur misschien, maar niemand checkt of de balk erachter nog wel draagkracht heeft. Je partner voelt dat verschil feilloos aan: is dit een excuus om het gesprek te sluiten e over te gaan tot de orde van de dag, of een excuus om het er écht over te hebben?

Aan onze keukentafel: de dooddoener-sorry

Stel je voor: een stel zit tegenover ons. Hij zegt steevast 'sorry!' zodra zij haar stem verheft; binnen tien seconden, klaar, over naar de orde van de dag. Zij voelt zich daardoor juist minder gehoord, niet meer. Want: zijn sorry gaat over zíjn ongemak met de ruzie, niet over wat er bij haar is losgekomen. Pas toen hij vroeg "wat deed het precies met je toen ik te laat was, niet alleen dát ik te laat was", veranderde het gesprek. Zij ontspande zichtbaar. Niet het woord sorry deed het werk. De nieuwsgierigheid erachter wel.

Drie bouwstenen voor een excuus dat wél landt

• Benoem specifiek wat er gebeurde, niet alleen dat het 'niet de bedoeling was'. "Sorry dat ik je onderbrak tijdens je verhaal" landt anders dan een vaag "sorry voor daarnet".
• Erken de impact, los van je intentie. "Ik bedoelde er niets mee, en ik zie dat het toch pijn deed" - die twee zinnen mogen prima naast elkaar bestaan.
• Vraag wat je partner nu nodig heeft. Een excuus is een uitnodiging tot een volgend gesprek, geen eindpunt waarna iedereen weer aan het werk mag.

Een excuus dat landt, kost meer tijd dan een sorry waarmee je er snel vanaf wilt komen. Maar het scheelt je de scheur die je over twee weken op precies dezelfde plek weer tegenkomt.

Wat zou er veranderen als excuses aanbieden in je relatie niet het sluitstuk van een ruzie was, maar de eerste steen van iets nieuws?

Lees meer: Kritiek geven in je relatie: waarom je eerste zin bepaalt hoe het gesprek afloopt