Relatiepatronen van je ouders: dit neem je (onbewust) mee je relatie in

Je zweert dat je nooit zou worden zoals je vader, die zwijgend achter de krant verdween zodra het ergens over ging. Of zoals je moeder, die alles gladstreek voordat er iets gezegd was. En dan betrap je jezelf op precies dat gedrag, in precies zo'n zelfde ruzie. Relatiepatronen van je ouders zijn hardnekkiger dan je zou willen. Wij zien het aan onze keukentafel bijna wekelijks: mensen die het tegenovergestelde beloofden en toch verder bouwen op het fundament van hun ouderlijk huis.

Waarom relatiepatronen van je ouders zo'n stevige plek innemen

Binnen de Imago Relatietherapie noemen we dit het 'imago': een innerlijk beeld van liefde dat je als kind opbouwde, gebaseerd op wie voor je zorgde en hoe. Niet omdat je bewust op zoek gaat naar een kopie van je vader of moeder, maar omdat je zenuwstelsel dat patroon nu eenmaal als vertrouwd herkent. Vertrouwd voelt veilig, ook als het niet prettig is. Zo bouw je, zonder dat je het doorhebt, verder op een fundament dat je ouders al legden - scheuren en al.

Aan onze keukentafel: de zwijger en de gladstrijker

Stel je voor: iemand zit tegenover ons en zegt vol overtuiging nooit te zullen zwijgen zoals een ouder vroeger deed. Een paar zinnen later vertelt diezelfde persoon hoe het laatste meningsverschil met de partner eindigde met een dichte deur en drie dagen radiostilte. Niet uit onwil, maar omdat dat het enige bouwplan is dat ooit is aangeleerd. Zodra dit stel het patroon hardop benoemde, zonder er meteen op af te dingen, kon er voor het eerst een andere steiger omhoog: eentje die ze samen ontwierpen, in plaats van eentje die van huis uit was meegegeven.

Drie bouwstenen om oude relatiepatronen te doorbreken

• Breng het patroon eerst in kaart, zonder oordeel. Welk gedrag van je ouders herken je terug in jezelf of bij je partner? Benoemen is geen verwijt, het is een plattegrond.
• Vertel elkaar wat het patroon vroeger voor je deed. Zwijgen hield misschien de vrede thuis. Gladstrijken voorkwam misschien erger. Begrijpt je partner dat, dan wordt het patroon minder een aanval en meer een oud overlevingsmechanisme.
• Bouw bewust een nieuwe reactie, al is die nog wiebelig. Verander niet alles in een keer. Eén nieuwe zin op een bekend moment is al een nieuwe verdieping op het fundament.

Relatiepatronen van je ouders verdwijnen niet door ze te negeren; ze verdwijnen door ze te herkennen en er samen iets nieuws bovenop te bouwen. Welk bouwplan van thuis neem jij zonder nadenken over in jouw relatie?