Van ruggen tot relaties: hoe fysiotherapeut Gideon de Haan aan de keukentafel van de liefde belandde

Als je Gideon de Haan nu aan de keukentafel ziet zitten, met een stel tegenover hem en een pot koffie tussen hen in, zou je niet meteen raden dat hij een paar dagen per week ook nog gewoon rugklachten rechttrekt. Maar dat is wél precies waar het begon. "Ik werk als psychosomatisch fysiotherapeut," vertelt hij. "En op een gegeven moment viel me iets op wat je niet kunt negeren: mensen kwamen bij mij binnen met een stijve nek, en liepen weer naar buiten nadat we het eigenlijk over hun schoonmoeder hadden gehad."

De nek als ingang naar het hart

Spanning, verdriet, boosheid, zorgen - het bleek allemaal ergens in het lijf te gaan zitten. "Het lichaam zwijgt niet zo goed als mensen zelf doen," zegt Gideon droog. Die ontdekking werd het begin van een tweede opleiding: relatie- en gezinstherapeut en mediator, naast zijn werk als fysiotherapeut. Inmiddels heeft hij honderden mensen begeleid - van tieners van tien tot wijze koppen van negentig - bij paniekklachten, woede die geen uitweg vindt, koers zoeken in werk en leven, en steeds vaker: de knopen die ontstaan als een relatie of gezin onder druk komt te staan.

"Ik werk nog steeds een aantal dagen per week bij Stadshart Fysio in Den Helder," vertelt hij. "Al is het tegenwoordig net zo vaak meedenken met gesprekken die vastzitten als schouders die ik los moet maken." Opgeven wil hij dat vak beslist niet. "Wat ik nu weet over relaties en gezinnen, gebruik ik daar ook gewoon. Een lichaam dat vastzit, hangt opvallend vaak samen met iets dat ergens anders in iemands leven vastzit. Die kennis werkt inmiddels al zo'n vijftien jaar twee kanten op."

Specialist in het lastigste bouwwerk dat er is: het samengestelde gezin

Waar Gideon zich het hardst in vastbeet - en waar hij naam mee maakte - is het samengestelde gezin. Twee gezinnen die er één moeten worden, met alle scheve plankjes, verborgen spijkers en niet-passende kozijnen van dien. Samen met Violet Falkenburg schreef hij er het boek Stiefsucces over, en zijn ervaring bracht hem verder de media in: een stuk in Vrij Nederland, een aflevering van Binnenstebuiten op de KRO-NCRV, en de nodige uren in podcaststudio's waarin hij uitlegde waarom "gewoon een beetje je best doen" zelden genoeg is om twee gezinnen onder één dak te laten landen.

Zelf herkent Gideon, als 'kind van', veel van die vragen en hobbels aan de keukentafel. Sinds 2003 kent hij ook de kant van de ouder in de praktijk: samen met Marina vormt hij, met haar twee zoons, een samengesteld gezin. "Die praktijkervaring - met de valkuilen waar ook wij in zijn gekukeld - maakt je nederig," zegt hij.

"Mensen denken dat een samengesteld gezin een kwestie is van er twee gezinnen bij elkaar zetten en wachten tot het went. Was het maar zo simpel. Het is bouwen met materiaal dat allemaal al een geschiedenis heeft. Dat vraagt een andere aanpak dan een gezin dat vanaf de fundering samen opgroeit."

Niet 'tegengekomen' - gewoon al heel lang samen

Wie dit verhaal zo leest, zou bijna denken dat Gideon ergens onderweg Marina tegen het lijf liep en toen maar besloot samen verder te gaan. Niets is minder waar. "We waren allang een stel voordat er ook maar iets van samenwerken bij kwam kijken," corrigeert hij met een lach. Het ging juist andersom: pas gaandeweg, in hun eigen relatie, merkten Gideon en Marina dat hun vakgebieden elkaar aanvulden. "Ik vroeg op een gegeven moment steeds vaker of Marina er 'even' bij kwam zitten, bij een gesprek waar ik zelf niet helemaal uitkwam. En andersom gebeurde precies hetzelfde."

Dat 'even erbij zitten' werd een gewoonte, en die gewoonte groeide uit tot een echte samenwerking - eerst jarenlang binnen de Academie voor Gezin & Relatie, en sinds kort onder de naam De Liefdebouwers. Vanaf hier is het verhaal niet langer dat van Gideon alleen, maar van hen samen. "Het is nooit een strategisch besluit geweest," zegt hij. "Het is gewoon ontstaan, gesprek voor gesprek, tot we op een dag beseften wat de meerwaarde is - voor cliënten en voor onszelf - als we dezelfde tafel delen."

Het samenwerken was misschien geen strategisch besluit, de nieuwe naam wél. "Academie" ontstond ooit omdat Marina veel trainingen ontwikkelde, online en live - dat doen ze nog steeds. Maar voor de praktijk voelde die naam te klinisch: het woord geeft al snel het gevoel dat je ergens een diploma gaat halen, en dat werkt niet bij relaties. Een APK is het ook niet: een relatie 'fiks' je niet even, zoals die term suggereert.

Vandaar 'De Liefdebouwers'. De logica erachter is verrassend concreet: bijna iedereen kent de stress van een verbouwing, mét de hoogtepunten én de tegenslagen die erbij horen - dat past bij wat er in hun praktijk gebeurt. En er speelt nog iets: bij hen wordt de eerste afspraak vaak door mannen gemaakt, en 'bouwen' heeft net dat beetje stoerheid dat naast de zachtheid ook hén aanspreekt. Geen naam die overal een beetje bij past dus, maar een naam die precies twee dingen tegelijk moest doen - en dat is knap lastiger dan het klinkt.

Die tafel staat inmiddels letterlijk in een Tiny House in Den Helder, waar Gideon en Marina sinds 2019 wonen én werken. "Achteraf een beetje een cliché, ik weet het," lacht Gideon. "Relatietherapeuten die in een piepklein huisje gaan wonen. Maar voor ons werkt het gewoon" - en soms is de minste ruimte precies de ruimte waarin je elkaar het best hoort.

Van los vak naar gedeeld vak

Fysiek zit de praktijk in Den Helder, maar de deur staat wagenwijd open voor heel Nederland: dankzij de RelatieDrieDaagse komen er inmiddels net zo goed koppels uit Limburg of Groningen over de vloer als buren uit de Kop van Noord-Holland. Een praktijk voor de regio, een programma voor wie verder weg woont.

Vraag je Gideon wat zijn werk als fysiotherapeut hem meegeeft als relatietherapeut, dan denkt hij even na. "Geduld met dingen die langzaam herstellen. En het besef dat je een mens niet in één sessie weer overeind zet. Bij een rug niet, en bij een relatie al helemaal niet."